Rudi Pichler

Wachau

Een droomplek op aarde

De 'mooie blauwe Donau' vormt het hoofddecor voor een hemels stukje 'wereld' in Oostenrijk. Tussen de twee dorpen Melk en Krems zijn de steile hellingen begroeid met wijnstokken. Een boottocht of een schitterende fietstocht langs de Donau brengt je langs de barokke dorpjes met veel oude monumenten. De mooiste tijd van het jaar is het voorjaar als de talloze abrikozenbomen in roze bloei staan. Culinair sta je hier ver weg van de (overigens heerlijke) boerenkost met knödels uit de skigebieden. Finesse en innovatie zijn hier geen ijdele begrippen. Wat wijn betreft durven we zelfs zeggen dat in Wachau misschien wel de beste witte wijnen ter wereld gemaakt worden, een uitspraak die dan ook een heerlijk klimaat zou moeten garanderen (niet te koud en niet te warm). Het authentieke gaat hier over in moderne architectuur. Cultuur is het hele jaar door voorhanden. Wat wil je als vakantiegebied en levensgenieter dan nog meer hebben! Het hele gebied is trouwens geklasseerd als 'werelderfgoed' door UNESCO.

Het wijngebeid Wachau

Met zijn 1390 ha kan je Wachau eerder omschrijven als een klein wijngebied, zeker als je weet dat er een 900-tal druivenproducenten zitten, wat het gemiddelde per producent op slechts 1,5 ha brengt. Klimatologisch ligt het in een gematigde klimaatzone (47° breedtegraad) onder invloed van een landklimaat, maar er is ook nog een lichte Pannonische invloed (de warmte uit de oostelijk (Hongarije) gelegen grote steppe). Door het Donaudal waait er steevast een lichte bries, die de wijnstokken veelal snel opdroogt na de regen of ochtenddauw, maar ook voor afkoeling kan zorgen. De op de achtergrond liggende Alpen kunnen in de nachten sterke afkoeling geven. In de zomers is het meestal warm, maar in de winter kan het er bijtend koud worden. De herfst heeft dikwijls een 'Indian summer' tintje met veel zacht en droog weer. De Donau zorgt het hele jaar door voor een soort 'airco': opwarmend in de winter en afkoelend in de zomer. Wat regenval betreft, valt hier gemiddeld 450 ml op jaarbasis (niet te droog en niet te nat). We kunnen dus spreken van een superklimaat om mooie elegante wijnen te maken.
De steile hellingen zijn grotendeels in terrasbouw aangeplant. Leisteen is het meest voorkomend, maar beneden aan de hellingen en dus oevers van de Donau tref je meer zand en löss aan.
We spreken van 2 belangrijke druivensoorten en dit zijn ook hun boegbeelden: Grüner Veltliner (de nationale trots) en de onvolprezen Riesling. Men experimenteert ook zeer positief met Sauvignon Blanc, Chardonnay en zelfs rood met Pinot Noir.
Een heel typisch iets in Wachau zijn de hierarchiebenamingen die je als volgt kan interpreteren (we besparen je de details van Klosterneuburger Mostwage):
Steinfedder: een lichte wijn met laag alcoholgehalte
Federspiel: elegant met body
Smaragd: de hoogste rijpheid, vol en krachtig
Wachau gaat door als het allerbeste wijnbouwgebied van Oostenrijk met een concentratie van wijnmakers op wereldniveau.

Rudi Pichler uit Wösendorf, Het aanstormende talent

Rudi Pichler (°1965) is op enkele jaren tijd gegroeid tot het aanstormend talent van Wachau. Zijn collega's spreken met respect over deze dynamische wijnmaker. Zijn weg lag nochtans anders uitgestippeld. Hij studeerde handelswetenschappen en stond op het punt om ook marketing te doen. Zijn vader, maar in het bijzonder Franz Hirtzberger (een monument in Wachau) konden hem overtuigen om toch maar de wijnrichting in te gaan. Zij hadden al langer gezien dat Rudi echt wel groene vingers en gevoel voor wijnmaken had. In 1997 nam hij dan het bedrijf van zijn vader over. In 2004 volgde de officiële opening van zijn nieuwe wijnkelder, een architectonisch juweeltje.

Rudi is een wijnfilosoof die een geheel eigen stijl heeft ontwikkeld. Alles begint uiteraard in de wijngaard, want dat is zijn grote passie. In totaal bezit hij 10,5 ha wijngaarden die verdeeld zijn over 54 verschillende percelen. 65% van de aanplant is Grüner Veltliner en 32% is Riesling. De overige 3% is zijn speeltuin met Weisburgunder (Pinot Blanc) en Roter Veltliner. Al deze verschillende percelen bespeelt deze terroirfanatieker als geen ander. Lage rendementen zijn evident. Hij is veel groener dan veel bio-wijnboeren maar wil zich toch niet volledig bio-ortiënteren. Als iets echt nodig is moet je het gebruiken. Zijn wijngaarden blaken dan ook van gezondheid en men kan de natuurlijke biotoop duidelijk waarnemen als men door de wijngaarden wandelt. Velen nemen de woorden in de mond dat 'de bodem herkenbaar moet zijn in de mond', maar Rudi is één van de weinigen die het ook werkelijk lukt.

De druiven worden zéér laat geoogst soms pas in december. Hij houdt nauwkeurig de zuren en de suikers in het oog en als deze optimaal rijp zijn, gaat men over tot de oogst en dit perceel per perceel. Zijn ploeg plukkers is streng opgeleerd en deze bespeelt hij als een pianovirtuoos. Alle druiven worden met de hand geoogst en voorzichtig in kleine bakken gelegd (35 kg per bak). Gebotrytiseerde druiven worden absoluut geweerd. Een van zijn filosofische uitspraken: 'ik maak geen wijn, ik begeleid de druiven enkel naar de fles'.

In de supermoderne kelder volgt er nog een triage, die je als extra controle van de druiven kan beschouwen, want enkel de beste druiven maken kans op grote wijn. Rudi zweert bij inoxmaterialen en dit om zijn wijnen zo zuiver mogelijk te houden op het fruit en de mineraliteit. De druiven worden ontsteeld en gekneusd waarna hij een schilinweking toepast van ongeveer 30 dagen, iets wat uitzonderlijk lang is voor witte druiven. Tijdens deze inweking wordt er geen gebruik gemaakt van sulfiet, wel worden de druiven onder CO² afgedekt om oxidatie te vermijden. Door deze inweking krijgen zijn wijnen lichte tannines, iets wat je als een apart karakter kan beschouwen. Deze tannines geven zijn wijnen ook een extra bewaarkracht. Na de inweking volgt de pneumatische zachte persing. Het sap loopt in de onderliggende inoxcuves, waarna het natuurlijk kan bezinken. Omdat het streng geselecteerde druiven waren is er nauwelijks bezinksel. De wijn wordt overgeheveld naar een ander inoxvat en daar start de alcoholische gisting op lage temperatuur. Het zijn de spontane, natuurlijke gisten die hun werk mogen doen. De gisting gebeurt uiterst traag en stopt op een natuurlijke manier als alle suikers zijn opgebruikt, dit is dikwijls pas in februari-maart. Om de zuivere smaak van fruit en mineraliteit te bewaren wordt er ook geen enkele houttoepassing gebruikt. Zijn mening is simpel 'als je hout en inox gebruikt, heb je een kind van 2 verschillende ouders'. Na een heel lichte filtering gaan de wijnen in de fles en zijn ze klaar voor verkoop. Rudi zweert bij natuurkurk van de allerhoogste kwaliteit, die nu al 1 euro per stuk kost. Ons lijkt deze keuze vreemd, omdat hij ook zweert bij zuiverheid en dat dan de schroefdop toch interessanter lijkt, maar men moet het ook niet met alles eens zijn.

Rudi is een autodidact en gevoelsmens die veel handelingen uit de buik doet en niet altijd de boeken volgt. Dit vormt uiteraard ook de persoonlijkheid in zijn wijnen. Deze persoonlijkheid is de internationale wijnwereld ook opgevallen, waardoor de vraag naar zijn wijnen snel stijgt.

Gastronomie vindt hij heel belangrijk omdat hij zijn wijnen meer als gastronomische wijnen beschouwt. Het is een 'tsak, tsak, tsak' recht door zee persoon, die weet wat hij wil en een klare en heldere visie heeft.

Wijnstijl

De wijnen van Rudi Pichler kan je omschrijven als pure elegantie met de nadruk op het fruit en de mineraliteit. De Federspielwijnen zijn het lichtst, wijnen met ragfijne zuren, knisperig fruit maar toch ook veel materie. De Smaragdwijnen zijn krachtige wijnen met eveneens ragfijne zuren. Zéér complex en een ongelooflijke lengte.
Zelf omschrijft hij zijn wijnen als 'geen nosy wijnen maar elegantie, kracht en bewaarpotentieel'. Hij wil enkel topkwaliteit maken en zoekt niet naar goedkope wijnen.

Gastronomisch is het bij de liefhebbers al langer bekend dat zowel Riesling als Grüner Veltliner een hoge inzetbaarheid hebben. Het geheim zit hem in de mooie balans tussen zuur en zoet. Heb je een gerecht met veel zuren, dan spelen de zuren van de wijnen hun rol gemakkelijk mee. Is het gerecht ronder of romiger, dan speelt het zoet in de wijn een complementaire rol. Gezien de ronde structuur en hoge mineraliteit kan zowel bij groenten, vis, wit vlees en gevogelte een goede hoofdrol gespeeld worden.

Alle wijnen hebben veel bewaarpotentieel en het is doodjammer om ze voor hun 3de jaar te drinken. De Federspiel wijnen kan je tot 10 jaar bewaren, met een hoogtepunt tussen hun 3de en 6de jaar. De Smaragdwijnen nemen de kaap van 10 jaar zelfs zonder problemen en kunnen tot 15 jaar mee. Hun hoogtepunt zullen ze krijgen tussen hun 5de en 10de jaar. Ze zullen uitgroeien tot een gigantisch complexe wereldtopper. Het probleem is dat ze in hun jeugd al verdomd lekker zijn en je jezelf moet bedwingen om er vanaf te blijven. Neem hier nog bij dat 2006 een absoluut topjaar is. Oostenrijkse Grüner Veltliner en Riesling zouden dan ook in geen enkele wijnkelder mogen ontbreken.

Perfectie heeft een prijs

Deze keer zondigen we graag eens tegen onze filosofie en kiezen we voor wereldtop. Deze wereldtop heeft uiteraard een prijskaartje. Alle wijnen en zeker zijn topcuves zijn echter beperkt beschikbaar. Het is dan ook een eer om deze wijn voor België te mogen verdelen. Geloof ons, wie hier een kleine hoeveelheid van koopt, en de discipline heeft om er een 3 tot 4 jaar geduld mee te hebben, zal ons eeuwig dankbaar zijn.